Khởi nghiệp từ phòng nuôi cấy mô: Anh nông dân Gia Lai làm chủ công nghệ, thu hơn 4 tỷ đồng mỗi năm
Tại thị xã An Khê (Gia Lai), mô hình khởi nghiệp của anh Thái Xuân Biên đang trở thành câu chuyện truyền cảm hứng mạnh mẽ cho nhiều nông dân trẻ. Từ một công nhân nhà máy đường, thu nhập bấp bênh, anh Biên đã tự học, tự nghiên cứu và mạnh dạn đầu tư xây dựng phòng nuôi cấy mô giống cây lâm nghiệp – một lĩnh vực đòi hỏi kỹ thuật cao mà trước đây gần như chỉ nằm trong tay viện nghiên cứu hoặc doanh nghiệp lớn.
Đến nay, cơ sở của anh đã cung cấp hơn 4,5 triệu cây giống keo, bạch đàn cấy mô, đạt doanh thu trên 4 tỷ đồng, góp phần chủ động nguồn giống chất lượng cao cho địa phương và nhiều tỉnh miền Trung – Tây Nguyên.
Hành trình bước vào công nghệ cao của một nông dân trẻ
Sau khi rời nhà máy đường vì thu nhập bấp bênh, anh Biên trở về quê sản xuất trên 1,5ha đất gia đình giao lại. Trồng sắn, trồng rau, rồi mô hình gì cũng thử, nhưng “được mùa mất giá” khiến kinh tế vẫn không ổn định.
Khoảng năm 2010, khi phong trào trồng rừng phát triển mạnh, anh nhận thấy nhu cầu cây giống keo, bạch đàn tăng cao nên quyết định mở vườn ươm. Từ 100.000 cây giống đầu tiên, anh thu lãi 70 – 80 triệu đồng. Nhận thấy tiềm năng lớn, anh mở rộng quy mô lên 2–4 triệu cây/năm.
Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp
Tuy nhiên, phụ thuộc vào nguồn cây cấy mô từ TP.HCM khiến chi phí cao, vận chuyển xa làm cây yếu, ảnh hưởng đến chất lượng. Chính khó khăn này thôi thúc anh tìm cách tự chủ công nghệ nuôi cấy mô – một quyết định táo bạo đối với một nông dân “tay ngang”.
Tự học – tự nghiên cứu – tự xây phòng nuôi cấy mô
Năm 2020, anh Biên đăng ký khóa học nuôi cấy mô tại Đại học Nông Lâm TP.HCM. Học xong, anh trở về và đầu tư 350m² đất để xây:
2 phòng nuôi cấy mô
2 phòng pha môi trường – chuẩn bị mẫu
1 phòng sinh hóa
Cùng đầy đủ tủ cấy, nồi hấp, thiết bị vô trùng, tủ nuôi sáng…
Sau khi thành thạo kỹ thuật nhân chồi, tạo cây, xử lý mẫu… anh bắt đầu nhân giống keo, bạch đàn. Khâu quan trọng nhất – theo anh Biên – là chọn vật liệu mẹ hoàn toàn sạch bệnh, sinh trưởng khỏe, vì cây mô chỉ tốt khi bộ gen cây mẹ tốt.
Giai đoạn đầu, tỉ lệ sống rất thấp. Anh liên tục vào TP.HCM và Quy Nhơn học thêm, tham gia chuyển giao công nghệ của các trung tâm lớn. Nhờ sự kiên trì, đến năm 2022 anh chính thức làm chủ quy trình, tạo ra cây giống cấy mô chất lượng cao, mạnh khỏe, đồng đều, sạch bệnh.
Công nghệ tạo bước ngoặt – doanh thu bứt phá hàng tỷ đồng
Kể từ khi thành công với phòng mô, anh đã:
Xuất bán 4 triệu cây bạch đàn cấy mô
Xuất bán 500.000 cây keo cấy mô
Doanh thu trên 4 tỷ đồng
Cung cấp giống cho Quảng Bình, Bình Định, Quảng Ngãi và toàn tỉnh Gia Lai
Nhiều hộ dân phản hồi rằng cây cấy mô khỏe, đồng đều, chống sâu bệnh tốt và sinh trưởng vượt trội so với giống giâm hom truyền thống.
Một ưu điểm quan trọng của cây mô là rút ngắn thời gian hoàn chỉnh rừng trồng, tăng năng suất và giúp người dân giảm rủi ro trong sản xuất lâm nghiệp.
Tự chủ nguồn giống – giảm chi phí cho cả địa phương
Theo ông Võ Văn Thanh – Chủ tịch Hội Nông dân xã Song An – việc anh Biên đầu tư phòng nuôi cấy mô đã giải quyết được vấn đề lớn mà vườn ươm địa phương gặp phải bấy lâu: phụ thuộc nguồn giống từ TP.HCM khiến giá cao và chất lượng không ổn định.
Nhờ anh Biên:
Giá giống hợp lý hơn
Giảm chi phí vận chuyển
Nguồn cây khỏe, nâng cao tỉ lệ sống
Chủ động cung cấp cho hàng loạt vườn ươm trong tỉnh
Từ một hộ nông dân, anh đã góp phần nâng cao chất lượng rừng trồng và thu nhập cho hàng trăm hộ khác.
Ứng dụng kiến thức mới – hướng tới phát triển bền vững
Ngoài sản xuất giống lâm nghiệp, anh Biên còn tìm hiểu thêm về công nghệ nhân giống nhiều loại cây khác, trong đó có các mô hình liên quan đến cây dừa và cây ăn trái. Một trong những nguồn tài liệu anh tham khảo là các hướng dẫn kỹ thuật trên những trang chuyên ngành như:
Tìm hiểu các sản phẩm – vật tư nông nghiệp ứng dụng trong kỹ thuật nhân giống:👉 https://vigen.vn/
Các quy trình liên quan đến kỹ thuật trồng và chăm sóc cây dừa sáp giúp người dân hiểu rõ hơn về nhu cầu của cây mô khi đưa ra môi trường thật:👉https://vigen.vn/cay-giong-dua-sap-f1/
Những kiến thức này giúp anh hoàn thiện hơn quy trình ươm giống, cũng như hướng tới việc phát triển phòng mô theo hướng đa dạng hóa sản phẩm trong tương lai.
Khát vọng đưa cây giống công nghệ cao lan rộng khắp Tây Nguyên
Hiện anh Biên đang tiếp tục mở rộng:
Tăng số lượng phòng nuôi cấy
Nghiên cứu thêm giống mới
Kết hợp chuyển giao kỹ thuật cho các hộ trồng rừng
Hướng đến mô hình doanh nghiệp cung cấp giống lâm nghiệp chất lượng cao quy mô toàn miền Trung – Tây Nguyên
Với ý chí bền bỉ và tinh thần đổi mới, anh Biên đã chứng minh rằng: nông dân hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ cao, và khi dám bước ra khỏi vùng an toàn, cơ hội thành công sẽ mở ra rộng hơn rất nhiều.
Chăm sóc hoa, cây cảnh sau Tết như thế nào để cây khỏe mạnh, chơi được đến năm sau?
Sau những ngày Tết rộn ràng, rực rỡ sắc hoa, hầu hết các loại cây cảnh đều bước vào giai đoạn suy giảm sức sống. Nguyên nhân là do cây đã phải dồn toàn bộ dinh dưỡng để nuôi hoa, quả phục vụ trưng bày, trong khi điều kiện môi trường trong nhà, ánh sáng, nước tưới và chế độ chăm sóc trong dịp Tết thường không ổn định. Nếu không có biện pháp chăm sóc kịp thời và đúng kỹ thuật, cây rất dễ héo úa, rụng lá, thậm chí chết hoàn toàn. Tuy nhiên, với cách xử lý hợp lý sau Tết, nhiều loại cây cảnh không chỉ phục hồi mà còn sinh trưởng mạnh mẽ, tiếp tục được nuôi trồng và chơi đến Tết năm sau, thậm chí đẹp hơn cả thời điểm mới mua.
Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: Cơ sở nuôi cấy mô tế bào thực vật
Vì sao cần chăm sóc cây cảnh ngay sau Tết?
Phần lớn cây cảnh chưng Tết như mai, đào, quất, lan, trà, kim tiền, vạn niên thanh… đều bị suy kiệt sau quá trình ra hoa, kết trái. Bộ rễ phải hoạt động liên tục, đất trong chậu dần bạc màu, mất dinh dưỡng, khả năng thoát nước kém. Nếu tiếp tục giữ nguyên hiện trạng, cây sẽ chậm phục hồi, dễ nhiễm nấm bệnh và sâu hại. Do đó, giai đoạn sau Tết được xem là “thời điểm vàng” để tái tạo sức sống cho cây, giúp cây bước vào chu kỳ sinh trưởng mới một cách ổn định.
Cắt tỉa hoa, cành và lá tàn úa đúng kỹ thuật
Việc đầu tiên cần làm sau Tết là cắt bỏ toàn bộ hoa đã tàn, quả cũ và những cành lá héo úa, sâu bệnh. Theo các chuyên gia thực vật, cắt tỉa sâu và dứt khoát sẽ giúp cây giảm gánh nặng dinh dưỡng, đồng thời kích thích cây ra chồi mới khỏe mạnh hơn. Với các loại cây thân gỗ hoặc bonsai, nên cắt sát gốc những cành đã già, cành mọc chen chúc, cành vượt làm mất dáng cây.
Cắt tỉa không chỉ giúp cây sinh trưởng tốt mà còn góp phần làm cho không gian sống trở nên thông thoáng, sạch sẽ. Khi tán cây gọn gàng, ánh sáng và không khí lưu thông tốt hơn, từ đó hạn chế mầm bệnh, côn trùng và muỗi trú ẩn trong chậu cây. Đây cũng là bước quan trọng để tạo tiền đề cho việc uốn dáng, tạo thế cây đẹp hơn trong những tháng tiếp theo.
Sang chậu, thay đất để phục hồi bộ rễ
Sau một thời gian trồng và trưng bày, đất trong chậu thường bị nén chặt, cằn cỗi và thiếu hụt dinh dưỡng. Vì vậy, sang chậu và thay đất mới là việc làm cần thiết để cây có môi trường sinh trưởng tốt hơn. Khi thay đất, nên nhẹ nhàng lấy cây ra khỏi chậu cũ, rũ bỏ bớt đất cũ và cắt bỏ những rễ già, rễ thối hoặc rễ quá dài, giúp kích thích cây ra rễ non khỏe mạnh.
Việc lựa chọn chậu cũng cần được cân nhắc kỹ. Chậu phải phù hợp với kích thước và đặc tính của từng loại cây. Chậu quá lớn dễ gây úng nước, trong khi chậu quá nhỏ lại hạn chế sự phát triển của bộ rễ. Với hoa lan, nên ưu tiên chậu đất nung có nhiều lỗ thoát nước. Với các loại cây cảnh thông thường, chậu cần có ít nhất một lỗ thoát nước ở đáy để tránh tình trạng ngập úng.
Chọn đất và phân bón phù hợp cho cây sau Tết
Đất trồng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi và phát triển của cây cảnh. Đất tốt cần đảm bảo giàu chất hữu cơ, có nhiều vi sinh vật có lợi, kết cấu tơi xốp và khả năng thoát nước tốt. Đối với những loại đất nghèo dinh dưỡng, việc bổ sung phân hữu cơ là giải pháp hiệu quả và an toàn.
Phân bón hữu cơ giúp cải thiện độ phì của đất, tăng sức đề kháng cho cây và hạn chế hiện tượng sốc phân. Nên bón phân với liều lượng vừa phải, chia nhỏ thành nhiều lần, tránh bón quá nhiều trong một thời điểm. Với cây có lá lớn, có thể kết hợp thêm phân bón lá để cây hấp thụ nhanh các dưỡng chất cần thiết.
Hiện nay, nhiều người chơi cây lâu năm thường ưu tiên lựa chọn cây giống và giá thể từ vườn ươm cây giống chất lượng cao, bởi những đơn vị này cung cấp nguồn cây khỏe, đất trồng đạt chuẩn và phân bón phù hợp với từng loại cây, giúp quá trình chăm sóc sau Tết trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.
Tưới nước và giữ ẩm đúng cách
Sau Tết, cây cần được cung cấp đủ nước để phục hồi nhưng không được tưới quá nhiều. Nguyên tắc chung là giữ cho đất luôn ẩm nhưng không sũng nước. Nên tưới vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát, tránh tưới giữa trưa khi nắng gắt để hạn chế bốc hơi và sốc nhiệt cho cây.
Với những loại cây ưa ẩm, có thể phủ thêm một lớp mùn, cỏ khô hoặc xơ dừa trên bề mặt chậu để giữ ẩm lâu hơn. Việc giữ độ ẩm ổn định sẽ giúp rễ cây phát triển mạnh, hạn chế hiện tượng khô héo và rụng lá.
Thay đổi vị trí đặt cây để cây thích nghi tốt hơn
Trong dịp Tết, nhiều loại cây được đặt trong nhà liên tục nhiều ngày, ít tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên. Sau Tết, cần đưa cây ra ngoài trời hoặc nơi có ánh sáng phù hợp để cây dần thích nghi trở lại. Với các loại cây nội thất như kim tiền, lan ý, vạn niên thanh, có thể đặt trong nhà lâu dài nhưng vẫn cần ánh sáng gián tiếp và không khí lưu thông.
Ngược lại, các loại cây như mai, đào, trà chỉ nên đặt trong nhà trong thời gian ngắn. Nếu tiếp tục để trong nhà quá lâu, cây sẽ suy yếu và dễ chết. Tốt nhất, nên luân phiên đưa cây ra ngoài trời vào ban ngày hoặc ban đêm để cây được tiếp xúc với ánh sáng và không khí tự nhiên.
Chăm sóc hoa lan sau Tết để cây nhanh hồi phục
Hoa lan là loại cây có giá trị cao nhưng cũng khá khó chăm sóc. Sau Tết, lan thường suy yếu do đã dồn nhiều dinh dưỡng cho hoa. Vì vậy, cần tập trung chăm sóc đúng kỹ thuật để cây nhanh hồi phục. Ngoài việc tưới nước đều đặn, cần bổ sung giá thể mới, bón phân phù hợp và tăng cường sức đề kháng cho cây.
Lan nên được đặt ở nơi có ánh sáng nhẹ, tránh nắng gắt và gió mạnh. Độ ẩm không khí cần được duy trì ổn định để rễ lan phát triển tốt. Nếu được chăm sóc đúng cách, lan sau Tết không những không bị lụi mà còn phát triển mạnh, cho hoa đẹp ở những mùa sau.
Kết luận
Chăm sóc hoa, cây cảnh sau Tết là một quá trình đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và hiểu biết nhất định về đặc tính của từng loại cây. Từ việc cắt tỉa, thay đất, bón phân, tưới nước đến điều chỉnh ánh sáng và vị trí đặt cây, mỗi bước đều góp phần quan trọng giúp cây phục hồi và phát triển bền vững. Khi được chăm sóc đúng cách, cây cảnh không chỉ tiếp tục đồng hành cùng gia đình trong suốt năm mà còn sẵn sàng khoe sắc rực rỡ khi mùa Tết mới lại về.
Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.